Baharatve Bal
Kırmızı Mercimek Çorbası: Klasik Türk Tarifi
Kırmızı mercimek çorbası, Türk mutfağının en sade ama en doyurucu başlangıçlarından biridir. Malzeme listesi kısa, pişirme süresi yarım saati geçmez ve hemen her mutfakta bulunan şeylerle yapılır. Yine de sonucu belirleyen küçük detaylar var: mercimeğin yıkanması, soğanın kavrulma süresi, çorbanın kıvamı ve üzerine gezdirilen sos. Aşağıda geleneksel bir mercimek çorbası tarifi adım adım anlatılıyor; ilk kez yapıyorsanız da sırayla ilerleyerek pürüzsüz bir sonuç alabilirsiniz.
Malzemeler ve Doğru Seçim
Dört kişilik bir tencere için gereken miktarlar şöyle:
- 1 su bardağı kırmızı mercimek
- 1 orta boy kuru soğan
- 1 küçük havuç (isteğe bağlı, tatlılık verir)
- 1 orta boy patates (kıvam için)
- 1 yemek kaşığı un
- 2 yemek kaşığı tereyağı veya sıvı yağ
- 1 tatlı kaşığı domates ya da biber salçası
- 6-7 su bardağı sıcak su veya et/tavuk suyu
- Tuz, karabiber, bir tutam kimyon
Malzemeyle İlgili Küçük Notlar
- Mercimek: Kırmızı mercimeğin tanesi bütün ve parlak olmalı. Mat, tozlu görünenler eski olabilir ve geç pişer.
- Patates: Blender kullanmadan kıvam almanızı sağlar. Diyet yapıyorsanız çıkarabilir, suyu biraz azaltabilirsiniz.
- Yağ: Tereyağı klasik lezzeti verir. Vegan bir versiyon için zeytinyağı yeterli; site içindeki sebze yemekleri ve vegan seçenekler bölümündeki mantıkla aynı.
- Salça: Fazlası çorbanın rengini koyulaştırır ve ekşitir. Bir tatlı kaşığı yeterli.
Hazırlık: Yıkama ve Doğrama
Çorbanın berrak ve temiz tatlı olması hazırlıkta belirlenir.
- Mercimeği geniş bir kaba alın, üzerini su ile doldurun. Elinizle karıştırın, bulanan suyu dökün. Su neredeyse berrak akana kadar 3-4 kez tekrarlayın. Yıkanmayan mercimek çorbayı hem bulandırır hem de köpük yapar.
- Soğanı küçük küp doğrayın. İnce doğranmış soğan daha hızlı erir, ezmeden sonra iz bırakmaz.
- Havucu ve patatesi soyup küp doğrayın. Hepsi aynı boyda olursa aynı anda pişer.
Pişirme Adımları
- Soğanı kavurun. Tencerede yağı ısıtın, soğanı orta ateşte 4-5 dakika çevirin. Renk almasına gerek yok; şeffaflaşması ve kokusunun tatlanması yeterli.
- Unu ekleyin. Bir dakika kadar kavurun. Un, çorbaya hafif bir bağ ve kadife dokusu verir. Çiğ un kokusu geçene kadar karıştırmayı bırakmayın.
- Salçayı katın. 30 saniye kavurun, sonra havuç ve patatesi ekleyip birkaç kez çevirin.
- Mercimeği ve suyu ilave edin. Sıcak su kullanın; soğuk su pişme süresini uzatır. Kaynayana kadar yüksek ateşte tutun.
- Köpüğü alın. İlk kaynamada yüzeyde biriken köpüğü kaşıkla toplayın. Bu adım çorbanın tadını belirgin şekilde temizler.
- Kısık ateşte pişirin. Kapağı aralık bırakarak 20-25 dakika. Mercimek parmakla ezildiğinde dağılıyorsa hazırdır.
- Tuzu sonda atın. Baklagiller erken tuzda geç pişebilir. Tuzu pişme bitmeye yakın ekleyin.
- Ezin. El blenderıyla tencerede 1-2 dakika çekin. Blender yoksa süzgeçten geçirip kepçeyle ezebilirsiniz. Çok pürüzsüz istemiyorsanız kısa tutun.
- Kıvamı ayarlayın. Koyu geldiyse sıcak su, cıvık geldiyse 5 dakika daha açık kaynatma çözer.
Üzerine Ne Gider?
Çorbanın karakterini son dokunuş belirler. En yaygın üçü:
| Sos |
Yapılışı |
Verdiği tat |
| Tereyağlı pul biber |
1 yemek kaşığı tereyağını eritin, ocaktan alıp yarım tatlı kaşığı pul biber ekleyin |
Klasik lokanta lezzeti, hafif acı |
| Naneli yağ |
Yağı ısıtın, kuru naneyi son anda atın |
Ferah, ev usulü |
| Limon |
Servis sırasında dilim halinde |
Ağırlığı keser, tadı açar |
Pul biberi ve naneyi kaynayan yağa atmayın. Ocaktan aldıktan birkaç saniye sonra ekleyin; yoksa yanar ve acılaşır.
Sık Yapılan Hatalar
- Az yıkanmış mercimek: Bulanık renk, ağır koku.
- Fazla su: Baştan az koyup sonradan eklemek her zaman daha güvenli.
- Yüksek ateşte uzun kaynatma: Dibi tutar, yanık tadı çorbanın tamamına geçer.
- Erken tuz: Mercimeğin dağılmasını geciktirir.
- Fazla baharat: Kimyon bir tutam kalmalı; öne çıkarsa çorba mercimek tadını kaybeder.
Saklama ve Servis
Soğuyan çorba koyulaşır. Isıtırken yarım bardak su ekleyip karıştırmak kıvamı geri getirir. Buzdolabında kapalı kapta 3 gün, derin dondurucuda bir aya kadar durur; dondurmadan önce üzerine sos gezdirmeyin.
Yanına kızarmış ekmek dilimi, kepekli galeta