Salata, Meze ve Ara Yemek Tarifleri

Sofrada asıl işi salatalar ve mezeler yapar. Ana yemek pişerken masayı doldurur, iştah açar, yemeği hafifletir. Üstelik çoğu 10-15 dakikada hazır olur. Fırın gerekmez, uzun pişirme gerekmez. Doğru malzeme ve doğru kesim yeter.

Aşağıda kendi mutfağınızda tek başınıza uygulayabileceğiniz bir düzen var: neyi nasıl hazırlarsınız, hangi sos neyle gider, önceden ne yapılabilir. Bir salata meze tarifi ararken aslında bir kalıp arıyorsunuz. Kalıbı öğrenince malzemeyi kendiniz değiştirirsiniz.

Salatanın Temel Mantığı: Dört Bileşen

İyi salatanın formülü basittir. Dört bileşeni dengelerseniz sonuç neredeyse her zaman tutar.

• Yeşillik veya gövde: Marul, roka, semizotu, lahana, ya da doğranmış domates-salatalık.
• Doyurucu unsur: Haşlanmış nohut, mercimek, bulgur, patates, ceviz, peynir, yumurta.
• Keskin nota: Limon, nar ekşisi, sirke, turşu, kırmızı soğan.
• Yağ ve aroma: Zeytinyağı, tahin, yoğurt, nane, kuru kekik, susam.

Pratik kurallar:

1. Yeşillikleri yıkadıktan sonra iyice kurutun. Islak yaprak sos tutmaz.
2. Sosu ayrı kapta çırpın, servise 5 dakika kalana kadar eklemeyin.
3. Tuzu en sona atın. Erken tuz domatesi ve salatalığı sulandırır.
4. Soğanı doğradıktan sonra tuzla ovup soğuk suda yıkayın. Keskinliği azalır.
5. Limon ve zeytinyağı oranı 1'e 3 olsun. Ekşi isterseniz 1'e 2.

Hızlı Salata Fikirleri

• Çoban salata: Domates, salatalık, biber, soğan, maydanoz. Zeytinyağı, limon, tuz. Küpler eşit boyda olsun.
• Mercimek salatası: Haşlanmış yeşil mercimek, ince kuru soğan, kuru nane, zeytinyağı, nar ekşisi.
• Roka-nar: Roka, nar taneleri, ceviz, ince rendelenmiş tuzlu peynir.
• Lahana turşulu: İnce kıyılmış beyaz lahana, havuç rendesi, limon, zeytinyağı, karabiber.
• Patates salatası: Haşlanmış patates hâlâ sıcakken sosu emsin. Soğuduktan sonra sos yüzeyde kalır.

Yoğurtlu ve Zeytinyağlı Mezeler

Mezeleri iki gruba ayırın. Yoğurtlular hızlıdır, zeytinyağlılar bekledikçe iyileşir. İkisinden birer tane yaparsanız tabak dolar.

Yoğurtlu grup

• Haydari: Süzme yoğurt, ezilmiş sarımsak, kuru nane, tuz. Üzerine kızdırılmış tereyağı.
• Semizotu: Yapraklar ayıklanır, çiğ olarak yoğurda katılır. Sarımsak azıcık.
• Kabak mücver harcı yerine: Rendelenmiş kabağı tuzlayıp suyunu sıkın, sote edin, soğutup yoğurda karıştırın.
• Havuç tarator: Havuçları rendeleyip zeytinyağında yumuşayana kadar çevirin. Soğuyunca yoğurt ve sarımsak.

Yoğurtlu mezede iki hata sık yapılır: yoğurdun suyunu süzmemek ve sarımsağı fazla koymak. Yoğurdu bir tülbentte yarım saat süzün. Sarımsağı bir diş ekleyip tadın, gerekirse artırın.

Zeytinyağlı grup

• Zeytinyağlı yaprak sarma: İç harcı pirinç, soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık, nane, dereotu.
• Barbunya pilaki: Havuç, patates, soğan, domates salçası. Soğuk servis edin.
• Fırında patlıcan ezme: Patlıcanları közleyip kabuğunu soyun, kıyın, zeytinyağı ve limonla karıştırın.
• Zeytinyağlı taze fasulye: Kısık ateşte, kapak kapalı, kendi suyuyla pişer.

Zeytinyağlıları bir gün önceden yapın. Buzdolabında dinlenince tatlar yerine oturur. Servisten yarım saat önce çıkarın; buz gibi zeytinyağının tadı kapanır.

Ara Yemekler: Sofrayı Doyuran Küçük Tabaklar

Ara yemek, mezeden biraz daha doyurucu olan şeydir. Tek başına akşam yemeği de olabilir.

• Mercimek köftesi: Kırmızı mercimek, ince bulgur, salça, soğan. Pişirmek yok, sadece yoğurma var.
• Mücver: Kabak, yumurta, un, peynir, dereotu. Az yağda, kalın olmayacak şekilde.
• Peynirli börek dilimleri: Hazır yufkayla 20 dakika. Süt-yumurta karışımı ile arası ıslatılır.
• Humus: Haşlanmış nohut, tahin, limon, sarımsak, biraz haşlama suyu. Pürüzsüz olması için nohut kabuklarını ayıklayın.
• Fırında baharatlı nohut: Kurutulmuş nohut, zeytinyağı, kimyon, pul biber. 200 derecede çıtırlayana kadar.
• Domates soslu yumurta: Soğan, biber, domates soteleyin, üzerine yumurta kırın.

Kızartma yapacaksanız yağı yeterince ısıtın. Ilık yağ hamuru emer, ağırlaştırır. Bir parça harç attığınızda hemen kabarıp yüzeye çıkmalı.

Servis, Saklama ve Planlama

Meze sofrasının sırrı planlamadır. Her şeyi aynı anda yapmaya çalışmayın.